Aborcja w Szwecji

Szwecja

Temat aborcji w Polsce od dłuższego czasu wzbudza ogromne kontrowersje. Zastanawiałam się, czy mój blog to właściwe miejsce, by go poruszyć. Jednak po przemyśleniu sprawy doszłam do wniosku, że skoro chcę pisać o Szwecji i Skandynawii, to jest po prostu jeden z kolejnych tematów, do którego można podejść od strony pewnych różnic kulturowych i społecznych. W tym wpisie nie chcę przedstawiać moich poglądów lub przekonywać kogokolwiek do zmiany swoich. Opisuję, jak wygląda aborcja w Szwecji i jak podchodzą do niej Szwedzi.

Trochę historii, czyli jak aborcja stała się legalna w Szwecji

Pierwsza ustawa aborcyjna została wprowadzona w Szwecji w 1938 r. i dopuszczała legalną aborcję w trzech przypadkach: poważnego zagrożenia dla życia kobiety, ciąży jako wyniku gwałtu lub prawdopodobieństwa odziedziczenia poważnych chorób. Prawo zostało rozszerzone w 1946 r. o aspekty społeczno-medyczne, a następnie w 1963 r. dopuszczono również aborcje ze względu na ryzyko uszkodzenia płodu. Przerwanie ciąży wymagało zbadania i wydania zgody przez specjalną komisję, która dokładnie sprawdzała, czy zostały spełnione warunki dopuszczające do przerwania ciąży, przez to ciąże często były przerywane dopiero w połowie drugiego trymestru. W 1974 r. wprowadzono prawo, które dopuszcza przerywanie ciąży do 18 tygodnia na życzenie kobiety. To prawo obowiązuje do dziś.

Do którego tygodnia można zdecydować się na aborcję?

Kobieta ma prawo do przerwania ciąży do 18 tygodnia bez podania przyczyny. Aby przerwać ciążę po 18 tygodniu wymagane jest pozwolenie od Socialstyrelsen, które dopuszcza późniejszą aborcją ze względu na stan zdrowia matki lub płodu. Aborcja nie jest dopuszczalna, jeżeli płód jest zdolny do przeżycia poza macicą matki, co oznacza, że w praktyce nie wykonuje się aborcji po 22 tygodniu ciąży; wyjątkiem jest sytuacja, gdy płód jest ciężko uszkodzony i nawet po donoszeniu ciąży do końca, nie będzie w stanie przeżyć poza łonem matki.

Ile kobiet decyduje się na aborcję w Szwecji?

W 2016 roku w Szwecji przeprowadzono 38 000 aborcji (20,8 na 1000 kobiet w wieku 15-44 lat). 58% aborcji zostało dokonanych przed 7 tygodniem ciąży, a 96% przed 12 tygodniem ciąży.

Jaki rodzaj aborcji?

Rodzaj aborcji jest uzależniony od zaawansowania ciąży: farmakologiczna lub chirurgiczna. Większość ciąż jest przerywanych w pierwszych tygodniach ciąży i w takich wypadkach najczęściej stosowana jest aborcja farmakologiczna, którą można przeprowadzić w domu lub w szpitalu w zależności od preferencji i/lub stanu zdrowia kobiety. Wizytę należy zarezerować w szpitalu lub prywatnej klinice zatwierdzonej przez Socialstyrelsen, nie można tego zrobić podczas normalnej wizyty u ginekologa w poradni. W trakcie rozmowy telefonicznej należy odpowiedzieć na kilka pytań (m.in. datę ostatniego krwawienia, by ustalić tydzień ciąży, czy w trakcie wizyty potrzebna jest rozmowa z psychologiem – nie jest obowiązkowa). Na wizytę czeka się około tygodnia w zależności od miejsca zamieszkania, więc czasami konieczne jest wykonanie sporej ilości telefonów po okolicznych szpitalach lub wyjazd się do szpitala w innej komunie.w SzwecjiRodzaj aborcji jest uzależniony od zaawansowania ciąży: farmakologiczna lub chirurgiczna. Większość ciąż jest przerywanych w pierwszych tygodniach ciąży i w takich wypadkach najczęściej stosowana jest aborcja farmakologiczna, którą można przeprowadzić w domu lub w szpitalu w zależności od preferencji i/lub stanu zdrowia kobiety. Aby przeprowadzić aborcję należy zarezerwować wizytę w szpitalu lub prywatnej klinice zatwierdzonej przez Socialstyrelsen, nie można tego zrobić podczas normalnej wizyty u ginekologa w poradni. W trakcie rozmowy telefonicznej należy odpowiedzieć na kilka pytań (m.in. datę ostatniego krwawienia, by ustalić tydzień ciąży, czy w trakcie wizyty potrzebna jest rozmowa z psychologiem – nie jest obowiązkowa). Na wizytę czeka się około tygodnia w zależności od miejsca zamieszkania, więc czasami konieczne jest wykonanie sporej ilości telefonów po okolicznych szpitalach lub wyjazd się do szpitala w innej komunie.

Garść informacji

W ustalonym terminie należy pojawić się w szpitalu. Najpierw odbywa się badanie ginekologiczne: USG, aby potwierdzić zaawansowanie ciąży, ginekolog pobiera również wymaz z pochwy w celu wykluczenia Chlamydii i przeprowadza krótki wywiad (choroby w rodzinie, alergie itd.) oraz rozmowę na temat zalecanych metod antykoncepcyjnych, tak by w przyszłości skuteczniej zapobiegać ciąży. Następnie badanie przez pielęgniarkę-położną, wtedy też przekazywane są wszystkie informacje dotyczące przebiegu aborcji. Farmakologiczna aborcja jest dwuetapowa. Wszystko zaczyna się jeszcze w szpitalu, gdzie podana jest pierwsza tabletka (mifepristone)  i to jest właśnie momenty, kiedy kobieta musi ostatecznie potwierdzić swoją decyzją. Myślę, że warto dodać, że na żadnym etapie lekarz lub pielęgniarka nie podważają tej decyzji i nie sugerują innego rozwiązania. Jeżeli wybór padł na aborcję domową, pielęgniarka przekazuje resztę tabletek, które trzeba wykorzystać w ciągu 24-48 godzin od momentu zażycia pierwszej tabletki w szpitalu. Aborcja domowa wiążę się z minimalnym ryzykiem, więc większość pacjentek nie wymaga późniejszej kontroli. Wystarczy po 4 tygodniach przeprowadzić test ciążowy. Koszt aborcji farmakolicznej to ok. 300 – 400 SEK i jest to zabieg refundowany.

Czy Polki mogą skorzystać z aborcji w Szwecji?

W Szwecji z aborcji mogą skorzystać również obywatelki innych krajów, ale wtedy należy pokryć całkowity koszt zabiegu. W przypadku aborcji medycznej (domowej) to koszt ok. 8000 – 9000 SEK. Nie wiem, ile Polek odwiedza Szwecji, by skorzystać z aborcji i niestety nie udało mi się znaleźć takich statystyk. Myślę, że ze względu na cenę, większość Polek decyduje się na aborcję w innyck krajach.

Aborcja w Szwecji jest anonimowa

Aborcje nie są rejestrowane i zabieg nie jest zapisywany w żadnych kartach pacjentach. Nikt nie może sprawdzić, czy kobieta dokonała w przeszłości aborcji i pozostaje ona anonimowa.

A jak Szwedzi podchodzą do aborcji? Czy istnieje w Szwecji klauzula sumienia?

Aborcja w Szwecji jest traktowana jako podstawowe prawo kobiety. W tym wypadku nie istnieje również coś takiego jak klauzula sumienia. Głośna była sprawa położnej z Jönköping, która odmówiła asystowania przy aborcji, podawania pacjentkom tabletki po i zakładania wkładki domacicznej. Położna nie została zatrudniona w lokalnej klinice i pozwała swoją komunę za dyskryminację. Przegrała sprawę, gdyż sąd stwierdził, że odmówiła wykonywania pełnego zakresu obowiązków, a służbie zdrowia nie ma w niej miejsca na osobiste przekonania personelu.

Często w trakcie dyskusji na temat prawa aborcyjnego w Polsce spotkałam się z tekstem “aborcja to trauma” lub “aborcja to trudna decyzja”. Aborcja w Szwecji jest w pełni legalna już ponad 40 lat i nie jest to temat specjalnie wstydliwy, czy kontrowersyjny. Mój chłopak ma wśród znajomych, których partnerki zdecydowały się na ten zabieg i nikt z tym specjalnie się nie kryje.

W 2013 roku opublikowane zostało badanie dotyczące stresu i traumy poaborcyjnej wśród kobiet, które zdecydowały się na aborcję w Szwecji. Wniosek: po aborcji tylko u kilka kobiet, spośród ponad 1400 badanych, stwierdzono PTSD lub PTSS (zespół stresu pourazowego), z czego większość doświadczyła tego z powodu traumy niezwiązanej z przeprowadzoną aborcją (link do badania poniżej).

Oczywiście nie jest to wizyta u dentysty i każdy podejmuję taką decyzję z innym ładunkiem emocjonalny, ale nie ma mowy o żadnym ostracyzmie lub krytyce ze strony społeczeństwa.


Źródła i odnośniki

Badanie dotyczące traumy poaborcyjnej w Szwecji:
https://bmcwomenshealth.biomedcentral.com/articles/10.1186/1472-6874-13-52

Opis doświadczeń użytkowniczki portalu Reddit związanych z aborcją w Szwecji:
https://www.reddit.com/r/TwoXChromosomes/comments/37b2g9/had_a_medical_abortion_in_sweden_a_few_days_ago/

Statystyki dotyczące aborcji w Szwecji w latach od od 1900 do 2018 roku

http://www.johnstonsarchive.net/policy/abortion/ab-sweden.html

Inne:

https://en.wikipedia.org/wiki/Abortion_in_Sweden

https://www.socialstyrelsen.se/nyheter/2017/nystatistikomaborterpresenterad

Dodaj komentarz

avatar
  Subscribe  
Powiadom o